Trong thời đại công nghệ 4.0, “Chuyển đổi số”, “Trí tuệ nhân tạo (AI)” hay “Dữ liệu lớn (Big Data)” là những cụm từ chúng ta nghe thấy mỗi ngày. Tuy nhiên, đôi khi những khái niệm vĩ mô ấy lại khiến chúng ta cảm thấy công nghệ là một thứ gì đó quá xa vời và phức tạp.
Bài viết này muốn mang đến mọi người một góc nhìn gần gũi hơn qua chuyên mục “Đổi mới sáng tạo - Bình dân học vụ số”. Mục tiêu của chúng ta không phải là ngay lập tức viết được những dòng code phức tạp, mà là làm chủ công nghệ từ những kỹ năng cơ bản nhất để phục vụ cho việc dạy, học và đời sống hàng ngày.
“Bình dân học vụ số” là gì?
Lấy cảm hứng từ phong trào “Bình dân học vụ” giúp diệt giặc dốt, xóa nạn mù chữ của dân tộc ta năm xưa, “Bình dân học vụ số” trong bối cảnh hiện tại chính là việc phổ cập các kỹ năng công nghệ cơ bản cho tất cả mọi người. Dù bạn là một giáo viên bận rộn, một phụ huynh không quá am hiểu về máy tính, hay một học sinh đang làm quen với thế giới mạng, bạn đều có thể trở thành những “công dân số” thông thái.
1. Đối với các em học sinh: Học cách trở thành công dân số có trách nhiệm
Các em là những người sinh ra trong thời đại Internet. Tuy nhiên, giỏi lướt mạng xã hội không đồng nghĩa với việc có kỹ năng số tốt. “Bình dân học vụ số” đối với các em là:
- Kỹ năng tìm kiếm và chắt lọc thông tin: Biết cách sử dụng Google hiệu quả, phân biệt được tin giả và các nguồn tài liệu học tập chính thống.
- An toàn không gian mạng: Hiểu cách bảo mật tài khoản, không chia sẻ thông tin cá nhân bừa bãi và biết cách đối phó với bạo lực mạng.
- Sử dụng công cụ hỗ trợ sáng tạo: Tận dụng Canva để làm bài thuyết trình, sử dụng AI (như ChatGPT, Gemini) như một để tìm kiếm ý tưởng học tập. Không nên lạm dụng công cụ AI để gian lận, giải bài kiểm tra.
2. Đối với quý thầy cô: Đổi mới sáng tạo từ những điều nhỏ nhất
Thầy cô không cần phải là chuyên gia CNTT giỏi để áp dụng nhiều công nghệ vào lớp học. Đổi mới đôi khi chỉ bắt đầu từ việc:
- Sử dụng thành thạo các nền tảng của nhà trường như hệ thống quản lý học tập, sổ điểm điện tử.
- Thiết kế các bài giảng/câu hỏi tương tác bằng Quizizz, Kahoot! hay Padlet để biến những tiết học khô khan trở nên sinh động và thu hút học sinh hơn.
- Biết cách tổ chức, lưu trữ và chia sẻ tài liệu trực tuyến qua Google Drive hay OneDrive một cách khoa học, an toàn.
3. Đối với quý vị phụ huynh: Đồng hành cùng con trên không gian số
Nhiều phụ huynh chia sẻ với tôi sự lo lắng khi thấy con em mình ôm điện thoại, máy tính quá nhiều. Thay vì cấm đoán, phụ huynh có thể áp dụng “bình dân học vụ số” để đồng hành cùng con:
- Nắm vững cách sử dụng Sổ liên lạc điện tử, các ứng dụng kết nối giữa nhà trường và gia đình để theo dõi tiến độ học tập của con kịp thời.
- Tìm hiểu về các phần mềm quản lý thời gian sử dụng thiết bị để bảo vệ con khỏi những nội dung độc hại trên Internet.
- Thường xuyên trò chuyện, trao đổi với con về những xu hướng công nghệ mới để thu hẹp khoảng cách thế hệ.
Chuyển đổi số tại trường THCS và THPT Nguyễn Văn Linh không phải là một khẩu hiệu phong trào, mà là một hành trình bền bỉ cần sự chung tay của toàn thể giáo viên, học sinh và phụ huynh. Thông qua chuyên mục “Đổi mới sáng tạo - Bình dân học vụ số”, Tổ CNTT và chuyển đổi số nhà trường sẽ định kỳ cập nhật các bài viết hướng dẫn, những mẹo vặt công nghệ hữu ích và dễ hiểu nhất để gửi tới mọi người.
Mọi thắc mắc, góp ý về các chủ đề công nghệ muốn tìm hiểu, hoặc gửi bài viết, quý thầy cô, phụ huynh và các em học sinh có thể gửi email về Tổ CNTT của nhà trường (viet.thptnvl@ninhthuan.edu.vn). Chúc đại gia đình Nguyễn Văn Linh học tập và làm việc thật sáng tạo, hiệu quả!